Berichten versturen zonder mobiel netwerk, wifi of internet? Met Meshtastic kan het. En het leuke is dat je de apparatuur gewoon zelf kunt bouwen met goedkope elektronica en een 3D-printer.
Ik experimenteer al een tijdje met Meshtastic, een open-source project waarmee je via kleine radioapparaten tekstberichten kunt versturen over grote afstanden. Inmiddels bouw ik zelf Meshtastic-nodes met hardware van AliExpress en behuizingen uit mijn 3D-printer.
Op mijn balkon staat zelfs een node die op zonne-energie draait: Outpost B404.
Wat is Meshtastic?
Meshtastic maakt gebruik van LoRa (Long Range), een energiezuinige radiotechniek waarmee apparaten over relatief grote afstanden draadloos kunnen communiceren.
Het bijzondere is dat je geen internetverbinding, simkaart of abonnement nodig hebt.
Je smartphone maakt via Bluetooth verbinding met een Meshtastic-node. Wanneer je een bericht verstuurt, zendt deze node het via LoRa uit.
Andere nodes in de omgeving kunnen het bericht ontvangen en eventueel verder doorsturen. Zo ontstaat een zogenaamd mesh-netwerk, waarmee je ook apparaten buiten je directe radiobereik kunt bereiken.
Het bereik hangt af van de omgeving, de antenne en de plaatsing van de nodes. Vooral een hoge positie met vrij zicht kan veel verschil maken.
Zelf Meshtastic-nodes bouwen
Natuurlijk kun je kant-en-klare Meshtastic-apparaten kopen, maar zelf bouwen vind ik een stuk leuker.

De benodigde elektronica is relatief goedkoop en onder andere via AliExpress verkrijgbaar. Denk aan LoRa-bordjes zoals de Heltec V3, antennes, accu’s en zonnepanelen.
Met mijn 3D-printer maak ik vervolgens zelf de behuizingen. Zo kan ik alles precies passend maken en de nodes naar eigen wens aanpassen.
Het resultaat is een volledig werkend communicatieapparaat dat je zelf kunt onderhouden en uitbreiden.
Outpost B404: mijn solar-node op het balkon

Een van mijn leukste projecten is Outpost B404, mijn vaste Meshtastic-node op het balkon.
Deze node draait volledig op zonne-energie en heeft een ingebouwde accu voor de nacht. Ik hoef hem nooit handmatig op te laden.
Het energieverbruik is zo laag dat de accu na een hele nacht berichten ontvangen en doorsturen met ongeveer 15 minuten zonlicht alweer volledig (100%) is opgeladen.
Mijn balkon biedt vrij zicht over de omgeving, wat gunstig is voor het bereik.
Het mooie is dat ik gewoon binnen via Bluetooth verbinding kan maken met Outpost B404. Ik open de Meshtastic-app op mijn smartphone, schrijf een bericht en de node buiten verstuurt het via LoRa.
Binnenkomende berichten verschijnen op dezelfde manier op mijn telefoon.
Zo heb ik een volledig zelfstandig werkend radiostation op mijn balkon, zonder internet, vaste stroomvoorziening of handmatig opladen.
MQTT: Meshtastic kan ook via internet werken
Hoewel Meshtastic juist interessant is omdat het zonder internet werkt, bestaat er ook een mogelijkheid om berichten via internet uit te wisselen.
Dat gebeurt met MQTT, een lichtgewicht communicatieprotocol.
Sommige Meshtastic-nodes hebben een internetverbinding en kunnen via een MQTT-server berichten uitwisselen met nodes op andere locaties.
Een bericht kan bijvoorbeeld eerst via LoRa worden verzonden, vervolgens via internet naar een andere regio reizen en daar opnieuw via LoRa worden uitgezonden.
Hierdoor kunnen netwerken met elkaar verbonden worden die elkaar via radiosignalen nooit rechtstreeks zouden bereiken.
Er is wel een belangrijk verschil: een bericht dat via MQTT reist, heeft die afstand niet volledig via LoRa afgelegd.
MQTT is optioneel. Meshtastic blijft ook zonder internet gewoon functioneren.
Waarom vind ik Meshtastic interessant?
Voor mij is Meshtastic vooral een leuke combinatie van elektronica, draadloze communicatie, 3D-printing en zonne-energie.
Het is interessant om te ontdekken welke nodes je kunt bereiken, hoe ver berichten komen en hoeveel verschil een goede antenne of hogere plaatsing maakt.
Daarnaast kan Meshtastic nuttig zijn wanneer internet of mobiele netwerken uitvallen. Zolang er werkende nodes binnen radiobereik zijn, kunnen berichten nog steeds worden uitgewisseld.
Het is geen vervanging voor mobiele telefonie of professionele noodcommunicatie, maar wel een interessante manier om onafhankelijk van bestaande netwerken te communiceren.
En met een solar-node zoals Outpost B404 kan dat zelfs zonder vaste stroomvoorziening.
Zelf beginnen met Meshtastic?
Je hoeft geen radio-expert te zijn om ermee te experimenteren. Met een geschikt LoRa-bordje, een antenne en de gratis Meshtastic-app kun je al beginnen.
Let er wel op dat je hardware geschikt is voor de Europese 868MHz-band.
Meer informatie, ondersteunde hardware en de software vind je op de officiële website:
Wie weet komen we elkaar ooit tegen op het Meshtastic-netwerk. Mijn Outpost B404 staat in ieder geval dag en nacht klaar om berichten te ontvangen en te versturen! 📡
Leuk artikel! Erg prettig om te lezen ook👍